Balkan Göçmenleri Platformu | BGP

Tarihte Balkanlar'da bu hafta: 08 - 14 Kasım

7 Kasım 2006: Gazeteci İlhan Tahsin Tarafından çıkarılan Birlik adlı gazete Gümülcine’de yayınlanmaya başladı. Türklerin çıkarlarını, hak ve hürriyetlerini savunan Birlik, haftalık olarak çıkmaktadır.

7 Kasım 1918: Trakya-Paşaeli Müdafaa Heyeti Osmaniyesi kuruldu. Sivas Kongresi kararlarını kabul eden dernek daha sonra Anadolu ve Rumeli Müdafaai Hukuk Cemiyeti’ne katıldı. İsmini Trakya-Paşaeli Müdafaai Hukuk Cemiyeti olarak değiştirdi.

7 Kasım 1919: Yunan Kuvvetleri İskeçe’yi işgal etmeye başladı. Bu gelişme üzerine halk pasif direnişe geçti. İnsanlar, daha önce Yüzbaşı Balkan öncülüğünde alınan karalar doğrultusunda işgali, pencerelerine siyah bayraklar asarak, sokağa çıkmayarak ve işyerlerini açmayarak protesto etti. Ayrıca Batı Trakya Müdafaa Cemiyeti Yunan işgalini Avrupa devletlerine kamuoyuna aksettirdi ve durumu protesto etti.

8 Kasım1941: Arnavutluk Emek Partisi kuruldu.

9 Kasım 1444: Varna Savaşı kazanıldı. Tarihin en büyük savaşlarından biri olan Varna Savaşı, Haçlı kuvvetlerini kesin bir yenilgiye uğratan Osmanlı Ordusunun oldu. Mora ve Bulgaristan Osmanlı’ya bağlandı. Haçlı kuvvetlerinin dört yıl sonra 2. Kosova Savaşı’nda da bir kez daha bozguna uğramasıyla Balkanlarda Osmanlı egemenliği kesinleşmiş oldu. Artık İstanbul’u fethetmek çok daha kolaydır.

9 Kasım 1912: Tahsin Paşa Selanik’i savaşmadan Yunanistan’a teslim etti. Verilen sözün aksine Yahudilerle Türkler yağma ve katliamdan kurtulamadı. İngiltere’nin Selanik konsolosu Lamb’in 19 Kasım 1912 Londra’ya gönderdiği belgede kent, ele geçirildikten sonra Yunan asker ve sivillerince haftalarca yağmalandı demektedir.

9 Kasım 1936: Montreux Boğazlar Sözleşmesi resmen yürürlüğe girdi. İkinci Dünya Savaşı’nın ayak seslerinin duyulduğu bir dönemde uygulamaya giren sözleşme, Boğazlar üzerinde Türk kontrolünü ve egemenliğini arttırdı.

9 Kasım 1993: Tarihi köprüye saldırı. Boşnak Hırvat çatışmasında Hırvat güçler, kentin simgesi haline gelmiş bulunan tarihi Mostar Köprüsü’nü bombaladı. Yıkılan köprü daha sonra yine Türkiye tarafından yapıldı.

10 Kasım 1918: Batı Trakya Komitesi kuruldu. Teşkilatı Mahsusa'nın telkiniyle İstanbul'daki Batı Trakyalılar tarafından kurulan komitenin amacı, Yunan ve Bulgar boyunduruğunda olan Batı Trakya'yı kurtarmaktı. İsteği halkın çoğunluğu Türk olan bölgede Wilson prensiplerine uyarınca plebisit yani halk oylaması yapılmasıdır. Komitenin ilgi alanına Mesta ile Ustruma nehirleri arasındaki Kavala, Drama, Serez bölgesi de girmektedir.

10 Kasım 1924: Sancak’ta katliam. Seçimlerden Müslümanları temsil eden Cemiyet Partisi’nin birinci çıkması onlara ödetildi. Irkçı gruplar, Cemiyet Partisine en fazla oyun çıktığı yerlere saldırdı. Binlerce insanın katledildiği bu saldırılar sonucu 240 bin kişi de Türkiye’ye göç etmek zorunda kaldı. Böylece ırkçı gruplar asıl amaçlarına da ulaşmış oldu.

10 Kasım 1938: Ulu önder Atatürk, yaşama gözlerini yumdu. 16-19 Kasım günleri arasında Dolmabahçe'de katafalk içinde halkın ziyaretine bırakılan Ulu önderin naaşı, 19 Kasım 1938’de İstanbul'dan Ankara'ya götürüldü. 20 Kasım'da Ankara'ya varan naaş, top arabasına konularak TBMM önündeki katafalka yerleştirildi. Ankara ve civar illerden gelenlerin 2 gün 2 gece önünden son bir defa daha geçtiği ATATÜRK’ün naaşı, 21 Kasım 1938’de Ankara Etnografya Müzesi’ndeki geçici kabrine konuldu. 10 Kasım 1953’de de görkemli törenle Anıtkabir'e nakledildi. Ziyaret edenlerin sayısı her geçen gün artan ulu önderi sadece 2007’de ziyaret etme imkânı bulan sevenlerinin sayısı yaklaşık 13 milyondur.

10 Kasım 1989: Berlin Duvarı yıkıldı. Duvarın yıkılması bir domino etki yarattı ve ardından Doğu Avrupa’daki tüm sosyalist rejimler yıkıldı. Ayrıca dünyanın en güçlü silahlı örgütlerinden olan Varşova Paktı da dağıldı. Artık tek kutuplu olan dünyanın yeni patronu gücünü sorumsuzca ve sınırsızca kullanan Amerika’dır.

10 Kasım1989: Bulgaristan’da bir dönem kapandı. Berlin Duvarının yıkılması ve öncülüğünü Türklerin yaptığı gösteriler Bulgaristan’da siyasal sistemi sarstı. Gelişmeler üzerine Devlet Başkanı Todor Jivkov, istifa etmek zorunda kaldı. Bulgaristan Komünist Partisi de Türklerin isimlerinin değiştirilmesi dâhil olmak üzere geçmişin bütün suçlarını Todor Jivkov ve ekibine yükleyerek iktidardan ayrıldı.

10 Kasım 1992: Türklerin hak, hürriyet ve çıkarlarını savunan Ortam gazetesi Gümülcine’de yayın hayatına başladı.

11 Kasım 1609: Zitvatorok Antlaşması imzalandı. Antlaşma, Osmanlıların lehine gibi görünse de gerçekte Osmanlı Devleti artık eski gücünde olmadığının da bir göstergesiydi. Çünkü bu antlaşma ile Osmanlı Devleti'nin Avusturya karşısındaki üstünlüğü sona erdi ve siyasi dengeler Osmanlı aleyhine bozulmaya başladı.

11 Kasım 1914: Osmanlı Devleti, I. Dünya Savaşı'nda İtilaf Devletlerine savaş
ilan etti. Savaş Osmanlı Devleti ve müttefiklerinin yenilgisiyle noktalandı. Ardından gelen işgale ve Yunanistan’ın Anadolu macerasına ancak Mustafa Kemal’in öncülüğünde verilen kurtuluş savaşıyla son verildi.

11 Kasım 1919: Mustafa Kemal’in Batı Trakya politikasını ortaya koydu. Ulu öndere göre asıl amaç, Bati Trakya’nın bir bütün olarak Türklerin elinde kalması, uygun zaman ve fırsatta ana vatana katılmasıdır. Fakat daha önce alınması gereken önlemler, atılması gereken başka adımlar bulunmaktadır. Bunlar, zaten anlaşmalarla Türk sınırları içinde bırakılan Doğu Trakya ile Batı Trakya’nın kaderinin birleştirilmemesi, yabancılarla gerçekleştirilecek temaslarda uyanık davranılması, manda ve himayenin kabul edilmemesi, Bulgarlarla işbirliği sağlanması, milli teşkilatların kurulması ve ilk aşamada Wilson İlkelerine dayanarak özerkliğin sağlanmasıdır.

13 Kasım1988: Bulgaristan’da asimilasyona ve baskılara karşı demokrasi ve insan haklarını savunmak üzere Mustafa Ömer Asi’nin başkanlığında Demokratik Liga örgütü kuruldu.

14 Kasım 1897: Sultan Abdülhamit yanlısı Serbest Bulgaristan adlı gazete, Sofya'da yayınlanmaya başladı.

14 Kasım 1913: Atina Antlaşması imzalandı. Balkan Savaşı’ndan sonra imzalanan anlaşmayla Osmanlı Devleti, Girit, Selanik ve Yanya’nı kesin olarak Yunanistan’a bıraktı. Anlaşmayla ayrıca Yunanistan’da kalan Müslümanların mülkiyet, eğitim, dini, kültürel hakları güvence altına alındı. Günümüzde Batı Trakya’da yaşayan Türklerin sahip oldukları hakların temelinde Lozan kadar Atina antlaşması da bulunmaktadır.

14 Kasım 1913: Türklerin hak ve hürriyetlerini savunan Türk Sadası adlı gazete, Bulgaristan'ın başkenti Sofya'da yayınlanmaya başladı.

15 Kasım 1913: Türk-Bulgar mübadele antlaşması imzalandı. Osmanlı Devleti ile Bulgaristan arasında yapılan anlaşmayla, sınırın iki tarafında 15 kilometrelik alanda bulunan 48.750 Türk ile 46.764 Bulgar’ın mübadelesine karar verildi. Askıda kalan tüm ekonomik sorunlar 1925 dostluk antlaşmasıyla karşılıklı olarak çözüldü.

15 Kasım 1919: Türk yanlısı bir gazete olan Sada-ı Millet, Bulgaristan'ın Filibe kentinde yayınlanmaya başladı.

15 Kasım 1967: Kıbrıs’ta katliam. Kıbrıs'ta üç Türk köyüne saldırarak işgal eden Rum
çeteler, 28 Türk'ü öldürdü. Ayrıca 200'ün üzerinde Türk de kayboldu. Saldırıların devam etmesi üzerine Türkiye Büyük Millet Meclisi hükümete, 18 Kasım 1967’de silahlı kuvvetleri kullanma yetkisi verdi.

15 Kasım 1983: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti bağımsızlığını ilan etti. Türkiye, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ni tanıdığını ilan etti.

15 Kasım 1983: Batı Trakya’da baskı. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin ilanının ardından Batı Trakya’da yaşayan Türklere yönelik baskıları yoğunlaştı. Türk derneklerine, tabelalarında “Türk” sözcüğünün bulunması nedeniyle kapatılma davası açıldı. Ayrıca söz konusu derneklerin tabelaları polis tarafından söküldü.

Durhan GÜLER

YORUM BIRAKIN